Waarom 'De Dubbel' niet de grootste erfenis is die Marc Overmars achterlaat bij Antwerp

Dat maakt zijn afscheid om gezondheidsredenen des te opvallender. Overmars was volgens zijn eigen woorden nog volop bezig met plannen voor de toekomst en gesprekken over een contractverlenging waren aan de gang. Maar de opgebouwde vermoeidheid en stress werden hem te veel. Zijn professionele activiteiten stopzetten was volgens zijn artsen de enige verstandige beslissing.

Zijn timing is ongelukkig, maar de basis die hij achterlaat is duidelijk. Overmars kwam in 2022 naar Antwerpen met grote ambities. "Ik wil met Antwerp de Champions League in", was de boodschap. Een jaar later stond hij er ook daadwerkelijk. Antwerp pakte in 2023 de eerste landstitel sinds 1957 én de beker en plaatste zich daarna voor het eerst voor de groepsfase van de Champions League.

Maar het echte verhaal van Overmars begint eigenlijk pas daarna.

Van Gheysens naar Marc Netto

In de beginperiode kon Antwerp nog volop teren op de financiële slagkracht van Paul Gheysens. Overmars kon investeren, risico's nemen en spelers halen waarvan hij dacht dat ze later veel meer waard zouden worden.

George Ilenikhena was daar het perfecte voorbeeld van. Antwerp betaalde in 2023 ongeveer zes miljoen euro voor een zestienjarige spits uit de Ligue 2. Dat leek op het moment zelf een stevige gok. Een jaar later verkocht Overmars hem voor ongeveer 18,75 miljoen euro aan AS Monaco.

Arthur Vermeeren vertelt hetzelfde verhaal, maar dan vanuit de eigen opleiding. De middenvelder groeide door bij Antwerp, werd een vaste waarde in het eerste elftal en verhuisde in januari 2024 naar Atlético Madrid voor ongeveer twintig miljoen euro.

Dat is precies waar de bijnaam "Marc Netto", die hij bij Ajax kreeg, bij Antwerp betekenis kreeg. De club hoefde niet langer alleen maar geld uit te geven om beter te worden. Spelers werden activa.

Volgens een recente transferanalyse van FootballTransfers gaf Antwerp sinds de komst van Overmars ongeveer 51 miljoen euro uit aan transfers en kwam er ruim 171 miljoen euro binnen. Dat levert een positieve transferbalans van ongeveer 120 miljoen euro op.

En dat is misschien wel zijn grootste verdienste.

Hij moest Antwerp leren leven zonder Gheysens

Want ondertussen veranderde de situatie volledig. De financiële problemen bij de vastgoedgroep van Gheysens maakten het steeds moeilijker om Antwerp op dezelfde manier te blijven financieren. De club moest zelfstandiger worden en uiteindelijk kwam er met de overname door de groep rond Vandenhaute een nieuw hoofdstuk.

Dat veranderde ook de opdracht van Overmars. De Champions League-ambitie maakte plaats voor een veel realistischer model: jonge spelers aantrekken, ontwikkelen en met winst verkopen. Niet één keer, maar voortdurend.

Ilenikhena was een schoolvoorbeeld. Vermeeren een ander. Maar ook spelers als Mandela Keita, Jacob Ondrejka en anderen leverden Antwerp aanzienlijke transferinkomsten op. Zelfs jaren na zijn komst kan de club nog profiteren van deals die onder Overmars werden opgezet. Ilenikhena leverde bijvoorbeeld bij zijn latere transfer naar Saudi-Arabië opnieuw geld op voor Antwerp dankzij een doorverkooppercentage.

Dat is geen toeval meer. Het is beleid.

De laatste zet van Overmars

Ook zijn laatste mercato vertelde veel over hoe Antwerp onder Overmars was gaan werken. De club haalde meerdere jonge buitenlandse talenten binnen, terwijl de doorstroming vanuit de eigen jeugd belangrijker werd. De verkoop van Jules Ahoka aan Sunderland voor ongeveer tien miljoen euro paste perfect in dat plaatje: een speler die amper vier wedstrijden voor de eerste ploeg had gespeeld, maar wel voor een veelvoud van zijn aankoopprijs kon worden verkocht.

Het geld was ondertussen niet langer bedoeld om zomaar een nieuwe dure ploeg te bouwen. Het moest Antwerp ademruimte geven. Dat is een fundamenteel verschil met het Antwerp van enkele jaren geleden.

Overmars kwam naar de Bosuil om Antwerp naar de Champions League te brengen. Dat lukte sneller dan iemand had kunnen verwachten. Maar uiteindelijk zal zijn nalatenschap waarschijnlijk minder bepaald worden door die ene historische dubbel of die Champions League-campagne dan door wat daarna gebeurde.

Hij heeft Antwerp geholpen om van een club die afhankelijk was van de portemonnee van één eigenaar te evolueren naar een club die zijn eigen inkomsten moet creëren.

De sportieve resultaten zijn vandaag minder indrukwekkend. Antwerp zit niet meer op het niveau van het kampioenenjaar en moet met veel minder middelen werken. Maar net daarom is de transferbalans van Overmars zo belangrijk.

Hij laat geen afgewerkt project achter. Wel een fundament

De zes miljoen voor Ilenikhena die bijna negentien miljoen werd. Vermeeren die vanuit de eigen opleiding twintig miljoen opleverde. Ahoka die vrijwel gratis werd opgepikt en later voor tien miljoen vertrok. En een nieuwe generatie talenten die nu klaarstaat om hetzelfde traject af te leggen.

Overmars stopt dus per direct. Maar zijn manier van werken blijft voorlopig nog zichtbaar op de Bosuil. Misschien is dát uiteindelijk de grootste erfenis van "Marc Netto".