"Attitude was even verwerpelijk als het spel"

Wat een trieste finaleavond. Van begin tot eind, en met uitzondering van de Spaanse feestvreugde, was alles van de zondag in New York de onwaardigheid van een WK-finale nabij.

Werd het WK 2026 een van de ‘slechtste’ ooit? Dat was wat velen vreesden in de aanloop naar het toernooi, wijzend op de context waarin het plaatsvond, de mogelijke inmenging van de regering-Trump, de arrestaties door ICE (immigratiepolitie), maar ook de waanzinnige prijzen, ver verwijderd van een ‘populair’ WK. We maakten toen al de balans op.

Na meer dan een maand WK (het langste ooit) is de balans zeker gemengd, en sommigen zullen vinden dat de vrees terecht was. De prijzen gingen inderdaad alle perken te buiten... maar de stadions zaten vol en het volksfeest rond de stadions en in de steden was heel reëel. Iran, maar ook andere landen (vooral Afrikaanse), werden met weinig respect behandeld door de autoriteiten; sommige werden volledig van supporters op Amerikaanse bodem beroofd.

De slechtste WK-finale in het recente verleden?

Donald Trump hield zich gedeisd... tot de episode-Folarin Balogun, die van België de onverwachte held van de hele wereld maakte. Tijdens de finale gold dat minder, daar komen we op terug. Maar de gevreesde ‘Trump-show’ vond eigenlijk niet plaats – het was eerder de Infantino-show, met de alomtegenwoordige FIFA-voorzitter die bij elke verschijning werd uitgejouwd. Telkens weer was het een plezier om te horen.

Sportief dan? Het is moeilijk te beweren dat het WK 2026 een mislukking was. Sterren op de afspraak (Mbappé, Kane, Messi, Haaland...), een weliswaar eindeloos lijkende maar wispelturige groepsfase, gastlanden die zich toonden, verrassingen (Kaapverdië, Egypte, Noorwegen), pijnlijke afgangen (Duitsland, Brazilië, Nederland) en prachtige goals. We beleefden een mooi toernooi... tot deze zondag.

Het is zelden dat de finale van een WK ook de meest memorabele wedstrijd is. Maar de laatste jaren werden we verwend, met 6 goals en een waanzinnig scenario in 2022 (3-3) en 6 goals in 2018 (4-2). Spanje-Argentinië keerde terug naar de quasi-traditie van gesloten, weinig opwindende finales... tot in de karikatuur.

Een mislukte show, van de voorbeschouwing tot aan de halftime

Maar laat ons eerst over het extrasportieve praten. Er was al reden genoeg om de wenkbrauwen te fronsen nog voor de aftrap, in dit MetLife Stadium, waarschijnlijk een van de lelijkste stadions van het toernooi en zeker het minst ‘voetbalachtig’. Terwijl dit toernooi door drie landen werd georganiseerd, werden in deze finale enkel de Verenigde Staten in de bloemetjes gezet: waarom het “Star-Spangled Banner” zingen en niet ook de Canadese en Mexicaanse volksliederen? In feite verklapte het al iets dat vanaf de kwartfinales alleen de VS nog wedstrijden organiseerden.

Wat dan te denken van die “halftime show”? Wij hoorden niet bij degenen die het idee per se slecht vonden, want het is nu eenmaal een Amerikaanse traditie en ook dat mocht gerespecteerd worden. Maar waar de rustshows van de Super Bowl doorgaans groots, coherent en geslaagd zijn, was wat Chris Martin (Coldplay) neerzette helaas een misser.

Zelfs Shakira’s heupwiegen konden niet verbergen dat Madonna – voor wie het etiket has-been dit keer echt wel past – geflankeerd werd door een compleet verloren Ronaldinho en Ronaldo, of de flauwe performance van Justin Bieber, die dan nog het voordeel had Canada te vertegenwoordigen. En wat deden de Muppets en een Venezolaanse dirigent in die chaos? Een raadsel.

Laten we het sportieve kort houden, want er valt weinig over te zeggen. Wat was het strijdplan van Argentinië, behalve vanaf het eerste fluitsignaal wachten op verlengingen of een ingeving van Lionel Messi? Misschien is het messiassyndroom wat naar het hoofd gestegen van zijn ploegmaats, overtuigd dat, wat er ook gebeurde, hun god hen uiteindelijk wel uit elke moeilijke situatie zou redden, zoals tegen Engeland. Alleen stond er nu een ploeg tegenover die, in tegenstelling tot de Engelsen, nooit ophield met voetballen.

Schande over de Argentijnen, bravo voor Spanje

Zestien schoten tegen... nul: de statistiek die kort voor het einde in beeld kwam, deed ons hardop lachen. Zo’n weigering om te voetballen is zelden (ooit?) gezien in een WK-finale. Als de Rode Duivels het al deden, moet je ons niet wijsmaken dat de Albiceleste niet de middelen had om Spanje pijn te doen. Slechter kon in ieder geval niet, want hun attitude was even verwerpelijk als hun spel. Minstens weigerde de scheidsrechter zich te laten foppen, al had de misselijkmakende Paredes tijdens de match en niet pas erna moeten worden uitgesloten.

Uiteindelijk werd het voetbal beloond met de titel voor Spanje, al verdiende Lionel Messi zeker een andere uitgang – hij was het hele toernooi groots, behalve in de finale. En Donald Trumps ultieme poging om zich in de schijnwerpers te wurmen, werd beleefd maar kordaat afgewezen door de Spaanse spelers, die de trofee omhoog staken zonder hem een blik waardig te gunnen terwijl Gianni Infantino hem op afstand hield. De samenvatting van een heel toernooi: de sport is van hen en van ons, het publiek, en zeker niet van die hele kliek...