De eerste sneeuw en Theo Francken: de Egyptische invasie die het Belgische voetbal opschudde

Er zijn de laatste tijd maar weinig Egyptische spelers die zich aan een avontuur in de Belgische competitie hebben gewaagd. Met één uitzondering in Turnhout, waar ze er behoorlijk surrealistische herinneringen aan overhouden.

De voorbije jaren, sinds de passage van Ahmed Hassan bij Anderlecht, heet de bekendste Egyptische speler die in onze Pro League opdook Mahmoud Trezeguet. Elf jaar nadat hij bij Anderlecht tekende maakt de linksbuiten deel uit van de Egyptische selectie die het opneemt tegen de Rode Duivels, gesterkt door zijn drie seizoenen bij Aston Villa.

Voor de rest bleef het contingent ‘Farao’s’ in ons land behoorlijk beperkt. Tenzij… Wie wat dieper graaft, beseft dat ‘beperkt’ eigenlijk niet het juiste woord is. In 2013 kreeg de Belgische voetbalbond zelfs te maken met een heuse Egyptische invasie. Een terugblik op een chaos die intussen bijna in de vergetelheid is geraakt.

Lierse vóór Turnhout

De man achter het verhaal deed in die periode nochtans flink van zich spreken. Met Maged Samy streek een waar imperium neer in België, eerst aan het roer bij Lierse. De Egyptische zakenman staat aan het hoofd van een machtig industrieel netwerk en investeert in zowat alles wat beweegt: cement, olie, telecommunicatie, maar vooral vastgoed, met onder meer de bouw van verschillende multisportcomplexen in en rond Caïro. En ook… in voetbal.

Na de oprichting van Wadi Degla (vernoemd naar zijn industriële groep) in eigen land, richt de zakenman zijn pijlen op het Belgische voetbal. In november 2007 neemt hij Lierse over, nadat hij de schulden had weggewerkt. Maar waarom investeren in België? De reden is vrij simpel: hier moest hij voor spelers van buiten de Europese Unie simpelweg een lager loon betalen dan in Nederland verplicht was.

Zo kwamen verschillende Egyptische spelers van Wadi Degla richting België. De ambities klonken in elk geval hoog… té hoog: Samy verklaarde publiek dat hij Lierse naar de Champions League wilde loodsen. De realiteit gaf hem niet bepaald gelijk, wat de ontgoocheling bij de supporters alleen maar voedde. Maar dat was nog niets vergeleken met wat de aanhang van Turnhout meemaakte, de andere Belgische aankoop van Maged Samy.

{READALSO}

Het verhaal begint in januari 2013 en duurt zes maanden. De context is behoorlijk troosteloos: Turnhout staat laatste in Derde Klasse A, met 7 punten op 63. Tegelijk ligt de Egyptische competitie stil door de onrust na het drama in Port Said enkele maanden eerder: 74 doden nadat lokale supporters na een wedstrijd de tribunes bestormden: het dodelijkste incident uit de geschiedenis van het Egyptische voetbal.

Speciaal verhaal in Turnhout

In die situatie krijgt Maged Samy een idee: zijn spelers van Wadi Degla naar België halen. En hij pakt het meteen groots aan: tijdens de wintermercato komen… 14 Egyptische spelers Turnhout versterken. Het is meer dan een basiselftal dat neerstrijkt: twee stafleden en een tolk maken de delegatie compleet.

Voor de trouwe clubmensen is het een schok: slechts vijf spelers uit de bestaande kern blijven bij de A-ploeg, de rest wordt naar de beloften of reserven doorgeschoven om plaats te maken. De Belgische bond kan er niet om lachen en klaagt de massale instroom aan. Turnhout blijkt nochtans volledig in zijn recht: in eerste en tweede klasse bestonden quota voor buitenlanders, maar in de lagere reeksen was er geen enkele regel. Niemand had zich ooit voorgesteld dat zoiets zou kunnen gebeuren. Maar onderschat nooit de vindingrijkheid van voetbalbestuurders.

Op een haar na een diplomatiek incident

Vindingrijkheid die wel héél dicht tegen de grenzen aanschurkt. De bond kan niets doen, maar het dossier belandt uiteindelijk bij de federale overheid, die met grote ogen kijkt wanneer ze onderzoekt hoe de spelers precies ons grondgebied zijn binnengekomen.

Het onderzoek kwam er na alarmsignalen van de Belgische ambassade in Caïro. Die had de Egyptische spelers een visum voor een kort verblijf in België toegekend en voelde zich achteraf compleet misleid. "Volgens Maged Samy ging het om een trainingsstage van enkele weken", klonk het toen bij Buitenlandse Zaken.

"Op onze vraag bezorgde hij zelfs een gedetailleerd programma van de geplande activiteiten in België. Maar op basis van de elementen waarover we nu beschikken, is het ons duidelijk dat de bedoeling altijd is geweest dat de spelers niet snel zouden terugkeren, maar tot het einde van het seizoen in België zouden blijven. En dat is onaanvaardbaar."

Maged Samy speelt met vuur

Theo Francken was bijzonder scherp: "Alle gebruikelijke procedures zijn omzeild. De heer Samy heeft misbruik gemaakt van de goede relaties die hij blijkbaar had met onze ambassade in Caïro. De vreemdelingenwet geldt voor iedereen, ook voor voorzitters van eersteklassers."

Maar intussen maakte de Egyptische delegatie wél deel uit van het dagelijkse leven bij Turnhout. En zacht uitgedrukt: het was een cultuurshock. De spelers, stuk voor stuk profs, gingen van oververhitte Egyptische stadions met duizenden fans naar de schaarse opkomsten in Derde Klasse. De laatste wedstrijd vóór hun komst werd gespeeld voor 75 dappere toeschouwers, een aantal dat na de komst van deze huurlingen zelfs nog daalde.

Wat zijn de gevolgen?

Niet meteen enthousiast om de ‘crème de la crème’ uit Caïro te ontvangen, hadden de laatste supporters moeite om de nieuwkomers vanop de tribune uit elkaar te houden en hun namen te onthouden. Dus moedigden ze hen maar aan met… rugnummers.

En dan was er natuurlijk de kennismaking met een Belgische winter. Je hoefde hen niet naar de Noordpool te sturen om Farao’s die voor het eerst in hun leven sneeuw zien uit hun lood te slaan. Bij die eerste ontmoeting met het vreemde witte tapijt liep de tolk zelfs een schouderblessure op na een uitglijder, waarna hij naar het ziekenhuis moest. Niet bepaald een opsteker voor spelers die zich al moeilijk konden aanpassen aan die speciale omstandigheden.

Los van het voortdurende tandengeklap van deze bezoekers uit een andere wereld veranderde ook het dagelijkse leven voor de lokale spelers compleet. Van de ene dag op de andere werd de voertaal niet langer Nederlands, maar Arabisch.

En toch groeide er een groep. Een Turnhout-speler van toen toonde zelfs begrip in Sport Foot/Magazine: "Ze zijn hierheen gestuurd. Sommigen hebben heimwee. Eén van hen moest zijn vrouw achterlaten terwijl ze zes maanden zwanger was, en toch merk je op het veld niets van zijn verdriet. Hij geeft zich 100% voor Turnhout, een club waar hij vóór zijn komst nog nooit van had gehoord. Daar kan je alleen maar respect voor hebben."

Turnhout redde zich spectaculair, maar ...

Zo kabbelde de tweede seizoenshelft voort, wedstrijd na wedstrijd tegen tegenstanders met namen die voor de Egyptische versterkingen nauwelijks uit te spreken waren. En tot ieders verrassing slaagde het team er uiteindelijk in om zich op de laatste speeldag nog te redden. Wadi Degla zou zich een jaar later uit de werking van de club terugtrekken.

Geen van de spelers uit die commando-operatie zit in de huidige Egyptische selectie die straks tegenover de Rode Duivels staat. Maar die kortstondige Turnhout-spelers beleefden wél een bijzonder menselijk avontuur. En ze zullen hun kleinkinderen ooit kunnen vertellen over die legendarische zaterdagavonden, met een wit veld en een oranje bal.