Analyse Waarom steeds meer fans vinden dat FIFA - en één man in het bijzonder - haar ziel heeft verkocht

Maar tegelijk is het ook het toernooi dat perfect samenvat hoe de Zwitser de wereldvoetbalbond de voorbije tien jaar heeft omgevormd tot een ongeziene commerciële machine.

Dure ticketprijzen, maar Infantino vond het bewijs

Toen Infantino in 2016 aan de macht kwam na de val van Sepp Blatter, presenteerde hij zichzelf als de man die de FIFA opnieuw geloofwaardig zou maken. Het wereldvoetbal moest weer centraal staan en de opbrengsten moesten terugvloeien naar de aangesloten bonden. Tien jaar later is de FIFA financieel sterker dan ooit, maar tegelijk klinkt de kritiek luider dan ooit.

Op zijn persconferentie vlak voor de start van het WK probeerde Infantino vooral de aandacht af te leiden van de vele discussies die rond het toernooi hangen. De deelname van Iran, de torenhoge ticketprijzen en de problemen rond visa voor supporters en officials waren maandenlang onderwerp van debat.

Infantino koos ervoor om die kritiek frontaal te beantwoorden. Over Iran benadrukte hij dat voetbal mensen moet samenbrengen en dat de sport een moment van ontsnapping kan bieden aan alle conflicten in de wereld. Over de ticketprijzen was hij nog veel duidelijker. Volgens hem bewijzen meer dan zes miljoen verkochte tickets dat de markt de prijszetting ondersteunt.

Daarmee raakt hij meteen de kern van zijn beleid. Alles draait om groei. Meer wedstrijden, meer deelnemers, meer toernooien en uiteindelijk ook meer inkomsten.

Groei, groei en vooral meer geld

Het WK werd uitgebreid van 32 naar 48 landen. Het WK voor clubs groeide uit tot een gigantisch tornooi met een nooit geziene commerciële waarde. De inkomsten van de FIFA voor de cyclus 2023-2026 worden ondertussen geschat op ongeveer 13 miljard dollar. Dat zijn bedragen die enkele jaren geleden ondenkbaar waren.

Voorstanders wijzen erop dat meer landen dan ooit profiteren van die groei. Kleinere bonden ontvangen meer middelen en krijgen vaker de kans om zich op het hoogste niveau te tonen. Tegenstanders zien echter vooral een organisatie die steeds meer wedstrijden toevoegt om de geldstroom verder te vergroten.

Ook de politieke relaties van Infantino blijven vragen oproepen. De FIFA profileert zich officieel als neutraal, maar de voorzitter zoekt opvallend vaak de nabijheid van wereldleiders op. Op dit WK is die band met Donald Trump onmogelijk te negeren.

De Amerikaanse president wilde al jarenlang een WK naar de Verenigde Staten halen en vond in Infantino een bondgenoot. De FIFA-baas spaarde de Amerikaanse president de voorbije maanden opvallend vaak. Zelfs toen vragen werden gesteld over visaproblemen voor supporters en officials, weigerde Infantino kritiek te uiten op de Amerikaanse overheid.

Dat leidde tot een opmerkelijke paradox. De FIFA spreekt over het meest inclusieve WK ooit, terwijl verschillende supporters uit bepaalde landen moeilijkheden ondervinden om het gastland binnen te raken.

Infantino als wereldleider

Toch lijkt dat alles voorlopig weinig impact te hebben op de positie van de FIFA-voorzitter. Integendeel. Nooit eerder was zijn macht binnen het wereldvoetbal zo groot. Met 211 aangesloten bonden vertegenwoordigt de FIFA zelfs meer leden dan de Verenigde Naties.

Infantino beseft dat als geen ander. Waar zijn voorgangers vooral bestuurders waren, profileert hij zich steeds vaker als een wereldleider die voetbal gebruikt als instrument van invloed. De uitbreiding van toernooien, de zoektocht naar nieuwe markten en de nauwe banden met politieke en economische machtscentra passen allemaal binnen dezelfde strategie.

Voor hem is dit WK veel meer dan een sportevenement. Het is het kroonjuweel van een project waar hij tien jaar aan heeft gebouwd.

De grote vraag is alleen of die strategie op lange termijn houdbaar blijft. Want hoe groter de inkomsten worden, hoe groter ook de verwachtingen en de kritiek. De ticketprijzen, de overvolle kalender, de politieke inmenging en de groeiende afstand tussen de top van het voetbal en de gewone supporter zorgen voor steeds meer weerstand.

Voorlopig blijft Infantino echter onaantastbaar. Zijn American Dream is werkelijkheid geworden en het WK is uitgegroeid tot het grootste commerciële project uit de geschiedenis van het voetbal.

Maar net zoals bij elke wereldleider geldt ook voor hem één eenvoudige regel: hoe groter de macht wordt, hoe harder de kritiek klinkt wanneer het fout loopt. En op dit WK kijkt de voetbalwereld misschien wel even vaak naar Gianni Infantino als naar de sterren op het veld.